Tác Hại Của Thực Phẩm Chức Năng: Những Nguy Cơ Ẩn Giấu Cần Biết

Thực phẩm chức năng (TPCN) ngày càng phổ biến khi hơn 80% người Việt sử dụng, đặc biệt là người trưởng thành muốn tăng cường sức khỏe trước áp lực công việc và môi trường ô nhiễm (Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, 2021). Tuy nhiên, lạm dụng hoặc dùng sai cách có thể gây ra những tác hại của thực phẩm chức năng nghiêm trọng, từ rối loạn tiêu hóa đến tổn thương gan, thận, thậm chí đe dọa tính mạng.

Vậy tác hại của thực phẩm chức năng là gì? Bài viết này, với sự tham vấn từ Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, sẽ làm rõ những nguy cơ tiềm ẩn để bạn sử dụng an toàn hơn.

1. Tác hại của thực phẩm chức năng: Những rủi ro phổ biến

Sử dụng TPCN không đúng cách, lạm dụng hoặc chọn sản phẩm kém chất lượng có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Dưới đây là các tác hại của thực phẩm chức năng mà người dùng thường gặp:

1.1. Tác dụng phụ khó chịu

Nhiều TPCN gây ra các triệu chứng không mong muốn như:

• Buồn nôn, đau đầu, chóng mặt.
• Ngứa ngáy, phát ban da, cảm giác khó chịu toàn thân.

Những biểu hiện này thường xuất hiện khi dùng quá liều hoặc cơ địa không phù hợp.

1.2. Phản ứng dị ứng nguy hiểm

Cơ thể có thể mẫn cảm với thành phần trong TPCN, dẫn đến:

• Nổi mề đay, da đỏ, phù nề.
• Sốc phản vệ – tình trạng nguy kịch cần cấp cứu ngay lập tức.

1.3. Tương tác thuốc bất lợi

Thành phần TPCN có thể tương tác với thuốc điều trị, gây:

• Giảm hiệu quả thuốc (ví dụ: vitamin K làm giảm tác dụng thuốc chống đông máu).
• Biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở người mắc bệnh nền như tim mạch, tiểu đường.

1.4. Tổn thương nội tạng nghiêm trọng

Lạm dụng TPCN hoặc dùng sản phẩm kém chất lượng gây tổn hại lâu dài, đặc biệt:

• Ảnh hưởng đến gan: Gan phải xử lý chất trong TPCN, lạm dụng gây nóng gan, viêm gan, suy giảm chức năng gan.
• Ảnh hưởng đến thận: Thận lọc độc tố dư thừa, dẫn đến quá tải, gây suy thận, tiểu đêm, phù nề.
• Rối loạn tiêu hóa: Bổ sung collagen, protein, chất xơ quá mức gây chướng bụng, đầy hơi, tiêu chảy, hoặc táo bón.
• Tổn hại hệ thần kinh: Dư thừa vitamin B6 gây tê tay chân, rối loạn thần kinh.
• Rủi ro ung thư: Một số sản phẩm chứa chất nhiễm độc hoặc tân dược không công bố (như corticoid) làm tăng nguy cơ ung thư.

1.5. Nguy cơ từ sản phẩm kém chất lượng

Thị trường TPCN tràn lan sản phẩm giả, chứa tân dược như corticoid, kháng sinh để tạo hiệu quả nhanh, nhưng gây:

• Ngộ độc vi chất do liều lượng không kiểm soát.
• Tổn thương nội tạng do độc tố.
• Mất cân bằng dinh dưỡng, khiến cơ thể suy nhược.

Bà Võ Ngọc Yến Nga cảnh báo: “Trong Đông y, lạm dụng TPCN làm mất cân bằng âm dương, gây tích tụ độc tố, đặc biệt hại gan và thận.”

2. Cách giảm thiểu tác hại của thực phẩm chức năng

Để tránh tác hại của thực phẩm chức năng, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Tư vấn bác sĩ: Đặc biệt với trẻ em, phụ nữ mang thai/cho con bú, người lớn tuổi, hoặc bệnh nền.
• Kiểm tra nguồn gốc: Chọn sản phẩm có giấy phép, xuất xứ rõ ràng, đạt chuẩn GMP.
• Tuân thủ liều lượng: Không vượt quá hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Tránh kết hợp bừa bãi: Hạn chế dùng nhiều loại TPCN cùng lúc để tránh tương tác.
• Theo dõi cơ thể: Dừng ngay nếu có dấu hiệu bất thường như ngứa, buồn nôn.
• Không lạm dụng lâu dài: Dùng 3-6 tháng, nghỉ 1 tháng để cơ thể cân bằng.

Bà Võ Ngọc Yến Nga khuyên: “Hãy xem TPCN như trợ thủ, không phải giải pháp chính. Đông y đề cao lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe tự nhiên.”

3. Tổng kết

Tác hại của thực phẩm chức năng bao gồm tác dụng phụ, dị ứng, tương tác thuốc, tổn thương gan, thận, hệ tiêu hóa, và nguy cơ ung thư nếu lạm dụng hoặc dùng sản phẩm kém chất lượng. Để bảo vệ sức khỏe, hãy:

• Tư vấn bác sĩ trước khi dùng.
• Kiểm tra nguồn gốc, thành phần sản phẩm.
• Tuân thủ liều lượng, không lạm dụng.

Lưu ý: Sản phẩm không phải thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh.

——————             

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Hiếu – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-

Nguồn của bài viết trên được chia sẻ lại từ bài Tác hại của thực phẩm chức năng của Dược Bình Đông: Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec